Tâm sự cùng chúng tôi, chị Nguyễn Thị Hiến (thôn Đào Thịnh) cho biết, ở nơi đất ít, dốc nhiều, người Trấn Yên chọn gắn bó với cây quế bởi đó là loại cây duy nhất biết thương người nghèo, cứ bám rễ vào đất sỏi mà lớn lên. Không có bộ phận nào của cây quế bị bỏ đi, vỏ quế làm dược liệu, gia vị; lá và cành nhỏ dùng chưng cất tinh dầu; gỗ quế dùng trong xây dựng và làm đồ gia dụng. Với mật độ che phủ lớn, cây quế đóng vai trò quan trọng trong việc giữ đất, chống xói mòn và điều tiết nguồn nước. Cũng vì thế mà dù trải qua nhiều lẫn thiên tai, mưa lũ, rừng quế của bà con vẫn bình an vô sự, kinh tế của người dân vẫn đều đặn phát triển. Từ nguồn vốn vay của NHCSXH, nhiều hộ gia đình đã chủ động mở rộng diện tích rừng trồng, phát triển vườn ươm cây giống và đẩy mạnh sản xuất các sản phẩm từ quế phục vụ xuất khẩu.
Chính nhờ "bức tường" quế vững chãi đã tạo nên vùng đệm an toàn, che chắn cho những cánh đồng dâu tằm xanh mát ở những vùng đất bằng phẳng hơn. Bà Nguyễn Thị Tuyết Nga, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Chủ tịch Hội Nông dân xã Trấn Yên cho biết, những bãi dâu ở đây có tuổi đời hơn 15 năm. Để duy trì bãi dâu có tuổi đời hàng chục năm, người dân đã áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn, tận dụng thân và bã dâu ủ cùng phân tằm để tạo nguồn phân bón hữu cơ giàu dinh dưỡng trả lại cho đất. Mỗi năm, nông dân thu hoạch 2 vụ lá chính để phục vụ nghề truyền thống nuôi tằm, dệt vải. Không chỉ dừng lại ở việc nuôi tằm lấy kén, cây dâu còn tạo các sản phẩm giá trị gia tăng như "Rượu dâu phu thê" - thức quà thanh tao không chỉ bồi bổ sức khỏe, mà còn chuyên chở nét đẹp văn hóa đặc trưng, nồng hậu của con người vùng đất quế.
Nhưng cuộc đời vốn chẳng phải là một mặt hồ phẳng lặng. Khi những nương quế, bãi dâu đang độ xanh màu, biến cố thiên tai bỗng chốc ập đến như một phép thử nghiệt ngã, khiến cuộc sống của người dân vùng cao rơi vào cảnh đảo lộn giữa trăm bề khó khăn. Biến cố ấy càng khó đón nhận với lão nông Nguyễn Văn Hà (thôn Lan Đình) gắn bó hơn 20 năm với nghề trồng dâu, nuôi tằm. Sở hữu hơn 2 mẫu đất trồng dâu cùng nhà và xưởng, lần đầu tiên ông Nguyễn Văn Hà chứng kiến, mọi tài sản và công sức của gia đình ông bị nhấn chìm dưới dòng nước lũ. Tằm may mắn được đưa đến an toàn nhưng cũng chẳng trụ được lâu vì chúng rất nhạy cảm, cần sự sạch sẽ. Lá dâu bị bùn phù sa bám bẩn, nhiều diện tích dâu non bị thối, các dụng cụ nuôi tằm hư hỏng nặng. Cơn lũ không chỉ cuốn đi tài sản mà còn suýt chút nữa đánh gục cả niềm tin và ý chí của người lão nông dày dạn kinh nghiệm nhất vùng vì khoản nợ vay từ ngân hàng vẫn trực chờ đến hạn phải trả.