Nhiều ý kiến từng cho rằng sau Tết Nguyên đán, khi yếu tố mùa vụ qua đi, lãi suất sẽ dần ổn định. Tuy nhiên, diễn biến thực tế lại đi ngược dự báo khi mặt bằng lãi suất cho vay mua nhà tại nhiều ngân hàng đang tăng mạnh và thể hiện xu hướng đi lên rõ rệt.
Khảo sát cho thấy, so với cuối năm trước, lãi suất vay mua nhà đã tăng thêm khoảng 1,5-3,5%/năm. Ở nhóm ngân hàng quốc doanh, mức lãi suất bình quân hiện được niêm yết quanh ngưỡng 10%/năm, cao hơn khoảng 1,5% so với cuối năm trước. Trong khi đó, tại các ngân hàng tư nhân, lãi suất đã lên mức 11,6-12%/năm, tăng 1,5-3,5% và vẫn trong xu hướng nhích lên.
Đáng chú ý, khoảng cách lãi suất giữa hai khối ngân hàng đang dần thu hẹp. Nếu trước đây các ngân hàng có vốn nhà nước thường duy trì mức lãi thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung để hỗ trợ thị trường, thì nay nhiều gói vay của nhóm này đã tiệm cận, thậm chí ngang bằng hoặc cao hơn một số ngân hàng tư nhân. Sự thay đổi này khiến giới quan sát đặc biệt quan tâm, bởi nó phản ánh áp lực chi phí vốn và thanh khoản trong hệ thống.
Diễn biến lãi suất tăng mạnh đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý người mua nhà. Với những khách hàng đã hết thời gian hưởng lãi suất ưu đãi và chuyển sang cơ chế thả nổi, áp lực trả nợ gia tăng đáng kể. Khoản tiền trả hàng tháng có thể đội lên thêm vài triệu đồng, tạo gánh nặng lớn trong bối cảnh chi phí sinh hoạt cũng leo thang.
Theo bà Phạm Thị Miền, Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu đánh giá thị trường BĐS Việt Nam, trong giai đoạn lãi suất thấp trước đây, khi lợi suất cho thuê ở mức tương đối hấp dẫn, chiến lược mua nhà để ở kết hợp cho thuê nhằm bù đắp chi phí vay - từng được xem là giải pháp khả thi, đặc biệt với người trẻ và người mua nhà lần đầu.